די פּרינצעסין שבת Prinzessin Sabbat

(הײַנע)

 

אין די אַלטע בבֿא־מעשׂיות
קומען פֿאָר גילגולים פּרינצן,
װאָס זײ נעמען אָן צו צײַטן
זײער ערשט געשטאַלט צוריק.אָט דער װאָלקולאַק, דער מיאוסער,
איז צוריק אַ פּרינץ געװאָרן,
שײַנט און לײַכט אין בגדי־מלכות,
שפּילט אַפֿילו שױן אַ ליבע.מיט אַ מאָל פֿאַרשװינדט דער כּישוף –
און מיר זענען פּלוצלינג װידער
זײַנע קעניגלעכע האָהײַט
אין אַ װאָלקולאַק פֿאַרװאַנדלט.פֿון אַ פּרינץ אַזױנעם װעל איך
זינגען יעצט – ישׂראל הײסט ער.
אים האָט דאָס אַ מכשפֿה
אין אַ הונט שױן לאַנג פֿאַרװאַנדלט.

הונט מיט הינטישע געדאַנקן,
אױסגעװאַלגערט אַלע מיסטן,
שלעפּט ער זיך אַרום אַ גאַנצע
װאָך צום שפּאָט פֿון גאַסניונגן.

אָבער יעדן פֿרײַטיק־אָװנט,
בין־השמשות, טרעפֿט װוּנדער:
פּלוצלינג פֿאַלט פֿון אים דער כּישוף,
אױס הונט – װידער מענטש געװאָרן.

מענטש מיט מענטשלעכע געפֿילן,
רײן, געצירט אין בגגדי־כּבֿוד,
הױך זײַן קאָפּ און האַרץ דערהױבן
טרעט ער אַײַן אין פֿאָטערס פּאַלאַץ.

"זײַ געגריסט, געליבטער פּאַלאַץ
פֿון מײַן קעניגלעכן פֿאָטער!
יעקבֿס צעלטן! ציטריק קוש איך
אײַערע אַלטע הײליקע טירן".

דורך גאָטס הױז שװעבט דורך אַ ציטער,
שטיל באַװעגן זיך די ליפּן.
שאַ! די קעניגין די שכינה
בענטש, פֿאַרמאַכט די אױגן, ליכט –

גאָלד'נע ליכט פֿון טרײסט און קדושה!
אױף דעם װענטל פֿון דעם עמוד
גלאַנצט איר, װי אַ שטערן־טיכל
אױף דער מאַמעס ליבן שטערן.

פֿרום און צניעותדיק פֿאַרהאַנגען
מיט דעם זײַדענעם פּרוכת
אין איר סאַמעטענעם מענטל
שטײט די רײניקײט אין אָרון.

שטײט און װאַרט… אָט קומט דער חזן
אײַנגעהילט אין װײַסן טלית
רופֿט ער אױס דעם זיסן רוף:
"לכה דודי לקראת כּלה!"

"לכה דודי – קום געליבטער,
נעם אַרײַן דײַן שײנע כּלה,
זי האָט  אָפּגעדעקט איר שלײער,
איר פֿאַרשעמט געזיכט אַנטפּלעקא דיר".

אָט דער שײנער שיר־ידידות
איז פֿאַרפֿאַסט שױן לאַנגע יאָרן
פֿון אַ װעלט־באַרימטן זינגער
לכּבֿוד די שײנע חתן־כּלה.

אין דעם מזמור װערט באַזונגען,
װי ישׂראל האָט אױף אײביק
זיך פֿאַרקנסט די מלכּה שבת
װאָס מען רופֿט "די שטילע פֿירשטין".

בלום און פּערל אַלער שײנהײט
איז די מלכּה! װאָס מיר, װער מיר
מלכּת־שבֿא! אין איר פֿאַרגלײַכן,
די, װאָס איז געפֿעלן שלמה'ן…

יענע כּושער שטרײַמל קליגט זיך
און פֿאַרמאָגט אַ מױל מיט אירע חכמות
און פֿאַרדרײט דעם קאָפּ מיט חידות.

נישט װי זי איז פֿירשטין שבת.
װי אַ טױב אַ שטילע איז זי,
רויִק װי די רו אַלײן,
װײסט נישט פֿון קײן איבערשפּיצלעך.

נישא געחקירהט זיך, געפּילפּולט,
נישט געבריהט זיך געפּילדערט,
נישא געשפּריצט מיט װערטער פֿונקען,
טרײסלענדיק מיט האָר צעלאָזטע…

פֿרום פֿאַרבאָרגט די שטילע פֿירשטין
אירע צעפּ אין װײַסן הײבל,
בליקט אַ זאַנפֿטע, װי אַ הירשין,
בליט אַ שלאַנקע, װי אַ הדס!

זי דערלױבט איר ליבסטן אַלעס
אױסער אײן זאַך – טאַבאַק רױכן:
ליבסטער, רױכן איז פֿאַרבאָטן,
װײסט דאָך, הײַנט איז שבת־קודש…

איך װעל דיך דערפֿאַר באַלױנען
מיט אַ מאכל – טעם גן־עדן.
טשאָלנט הײסט ער – אָט דעם מאכל
האָט אונדז גאָט אַלײן געגעבן
אַ מתּנה פֿון זײַן נאָמען
מיט דעם שבת פֿון באַרג סיני
דורך די דונערן און בליצן –
טשאָלנט זאָלסטו מיר הײַנט עסן…
אָפּגעעסן סעודת־שבת,
זיצט דער פּרינץ און שײַנט פֿון תּענוג.
מיט פֿאַרקלערטע אױגן קוקו ער,
רעדט עפּעס מיט זיך און שמײכלט:

"הער איך נישט אַ קלאַנג פֿון קװאַלן
אין דעם פּאַלמענטאָל פֿון בית־אל,
װוּ סע 'הױערן' די קעמעלן?
הער איך נישט די הערדן־גלעקלעך?
איז דאָס נישט אַ קול פֿון שעפּסן,
װאָס דער פּאַסטעך טרײַבט אַראָפּ –
אָװנטצײַט פֿון הרי־גלעד?"

דאָך דער שײנער רוטאָגשטײט נישט.
װי מיט שאָטנפֿיס מיט לאַנגע,
שפּאַנט אַלץ נעענטער די בײזע
שלעכטע שעה. דער פּרינץ פֿאַרזאָרגט זיך.

קאַלטע מכשפֿה־פֿינגער
שפּירט ער קלעמען אים בײַם האַרצן.
און דעם פּרינץ נעמט דורך אַ שױדער:
באַלד אױס מענטש, צוריק אַ הונט זײַ…

די פּרינצעסין טראָגט אים אונטער
אין אַ גאָלדן רערל בשׂמים.
לאַנגזאַם שמעקט ער, נאָך אײן מאָל כאָטש
מיט דעם זיסן ריח זיך קװיקן.

פֿון פּרינצעסינס האַנט דעם לעצטן
אָפּשײד־בעכער אױסגעטרונקען,
שפּריצט ער אױף דעם טיש די לעצטע
טראָפּנס און לעשט אױס דאָס ליכטל

In Arabiens Märchenbuche
Sehen wir verwünschte Prinzen,
Die zu Zeiten ihre schöne
Urgestalt zurückgewinnen:Das behaarte Ungeheuer
Ist ein Königsohn geworden;
Schmuckreich glänzend angekleidet,
Auch verliebt die Flöte blasend.

Doch die Zauberfrist zerrinnt,
Und wir schauen plötzlich wieder
Seine königliche Hoheit
In ein Ungetüm verzottelt.

Einen Prinzen solchen Schicksals
Singt mein Lied. Er ist geheißen
Israel. Ihn hat verwandelt
Hexenspruch in einen Hund.

Hund mit hündischen Gedanken,
Kötert er die ganze Woche
Durch des Lebens Kot und Kehricht,
Gassenbuben zum Gespötte.

Aber jeden Freitag Abend,
In der Dämmrungstunde, plötzlich
Weicht der Zauber, und der Hund
Wird aufs Neu ein menschlich Wesen.

Mensch mit menschlichen Gefühlen,
Mit erhobnem Haupt und Herzen,
Festlich, reinlich schier gekleidet,
Tritt er in des Vaters Halle.

»Sei gegrüßt, geliebte Halle
Meines königlichen Vaters!
Zelte Jakobs, eure heilgen
Eingangspfosten küßt mein Mund!«

Durch das Haus geheimnisvoll
Zieht ein Wispern und ein Weben,
Und der unsichtbare Hausherr
Atmet schaurig in der Stille.

Stille! Nur der Seneschall
(Vulgo Synagogendiener)
Springt geschäftig auf und nieder,
Um die Lampen anzuzünden.

Trostverheißend goldne Lichter,
Wie sie glänzen, wie sie glimmern!
Stolz aufflackern auch die Kerzen
Auf der Brüstung des Almemors.

Vor dem Schreine, der die Thora
Aufbewahret und verhängt ist
Mit der kostbar seidnen Decke,
Die von Edelsteinen funkelt –

Dort an seinem Betpultständer
Steht schon der Gemeindesänger;
Schmuckes Männchen, das sein schwarzes
Mäntelchen kokett geachselt.

Um die weiße Hand zu zeigen,
Haspelt er am Halse, seltsam
An die Schläf den Zeigefinger,
An die Kehl den Daumen drückend.

Trällert vor sich hin ganz leise,
Bis er endlich lautaufjubelnd
Seine Stimm erhebt und singt:
Lecho Daudi likras Kalle!

Lecho Daudi likras Kalle –
Komm, Geliebter, deiner harret
Schon die Braut, die dir entschleiert
Ihr verschämtes Angesicht!

Dieses hübsche Hochzeitkarmen
Ist gedichtet von dem großen,
Hochberühmten Minnesinger
Don Jehuda ben Halevy.

In dem Liede wird gefeiert
Die Vermählung Israels
Mit der Frau Prinzessin Sabbath,
Die man nennt die stille Fürstin.

Perl und Blume aller Schönheit
Ist die Fürstin. Schöner war
Nicht die Königin von Saba,
Salomonis Busenfreundin,

Die, ein Blaustrumpf Äthiopiens,
Durch Esprit brillieren wollte,
Und mit ihren klugen Rätseln
Auf die Länge fatigant ward.

Die Prinzessin Sabbath, welche
Ja die personifizierte
Ruhe ist, verabscheut alle
Geisteskämpfe und Debatten.

Gleich fatal ist ihr die trampelnd
Deklamierende Passion,
Jenes Pathos, das mit flatternd
Aufgelöstem Haar einherstürmt.

Sittsam birgt die stille Fürstin
In der Haube ihre Zöpfe;
Blickt so sanft wie die Gazelle,
Blüht so schlank wie eine Addas.

Sie erlaubt dem Liebsten alles,
Ausgenommen Tabakrauchen –
»Liebster! Rauchen ist verboten,
Weil es heute Sabbath ist.

»Dafür aber heute Mittag
Soll dir dampfen, zum Ersatz,
Ein Gericht, das wahrhaft göttlich –
Heute sollst du Schalet essen!«

Schalet, schöner Götterfunken,
Tochter aus Elysium!
Also klänge Schillers Hochlied,
Hätt er Schalet je gekostet.

Schalet ist die Himmelspeise,
Die der liebe Herrgott selber
Einst den Moses kochen lehrte
Auf dem Berge Sinai,

Wo der Allerhöchste gleichfalls
All die guten Glaubenslehren
Und die heilgen zehn Gebote
Wetterleuchtend offenbarte.

Schalet ist des wahren Gottes
Koscheres Ambrosia,
Wonnebrot des Paradieses,
Und mit solcher Kost verglichen

Ist nur eitel Teufelsdreck
Das Ambrosia der falschen
Heidengötter Griechenlands,
Die verkappte Teufel waren.

Speist der Prinz von solcher Speise,
Glänzt sein Auge wie verkläret,
Und er knöpfet auf die Weste,
Und er spricht mit selgem Lächeln:

»Hör ich nicht den Jordan rauschen?
Sind das nicht die Brüßelbrunnen
In dem Palmental von Beth-El,
Wo gelagert die Kamele?

»Hör ich nicht die Herdenglöckchen?
Sind das nicht die fetten Hämmel,
Die vom Gileathgebirge
Abendlich der Hirt herabtreibt?«

Doch der schöne Tag verflittert;
Wie mit langen Schattenbeinen
Kommt geschritten der Verwünschung
Böse Stund – Es seufzt der Prinz.

Ist ihm doch als griffen eiskalt
Hexenfinger in sein Herze.
Schon durchrieseln ihn die Schauer
Hündischer Metamorphose.

Die Prinzessin reicht dem Prinzen
Ihre güldne Nardenbüchse.
Langsam riecht er – Will sich laben
Noch einmal an Wohlgerüchen.

Es kredenzet die Prinzessin
Auch den Abschiedstrunk dem Prinzen –
Hastig trinkt er, und im Becher
Bleiben wen'ge Tropfen nur.

Er besprengt damit den Tisch,
Nimmt alsdann ein kleines Wachslicht,
Und er tunkt es in die Nässe,
Daß es knistert und erlischt.

 

 

מודעות פרסומת

להשאיר תגובה

הזינו את פרטיכם בטופס, או לחצו על אחד מהאייקונים כדי להשתמש בחשבון קיים:

הלוגו של WordPress.com

אתה מגיב באמצעות חשבון WordPress.com שלך. לצאת מהמערכת / לשנות )

תמונת Twitter

אתה מגיב באמצעות חשבון Twitter שלך. לצאת מהמערכת / לשנות )

תמונת Facebook

אתה מגיב באמצעות חשבון Facebook שלך. לצאת מהמערכת / לשנות )

תמונת גוגל פלוס

אתה מגיב באמצעות חשבון Google+ שלך. לצאת מהמערכת / לשנות )

מתחבר ל-%s